PRZED WOJNĄ

         

Wśród szkolnych dokumentów zachowała się zszywka z dokumentacją egzaminu dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. Księcia Jana Opolskiego w Tarnowskich Górach z roku 1934. Składają się na nią protokoły wraz z tematami egzaminów i pracami uczniów. Do egzaminu dopuszczono 33 uczniów. 4 czerwca przystąpili do egzaminów z języka polskiego i historii. Tematy matury (przesłane z Wydziału Oświecenia Publicznego Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego) dowodzą, że ówczesna szkoła nie była wolna od propagandowych nacisków a uczniów próbowano nie tylko edukować, ale również kształtować politycznie. Wśród tematów znalazły się m.in. następujące: „ >>Biegnę wciąż… W niestrudzonym tym biegu sieję wolność i walczę do zgonu<<. W odniesieniu do życia i czynów Marszałka Józefa Piłsudskiego.” „Jak wyobrażam sobie swą służbę dla społeczeństwa i państwa w obranym przez siebie zawodzie?” „Zagadnienie silnego rządu w dziejach Polski.” „Przyczyny wzrostu znaczenia Polski na terenie międzynarodowym w świetle zdarzeń lat ostatnich.”

 

Czasem, przeglądając te prace, nie ucieknie się od pytań o wartość naszej wiedzy… Czasem – od refleksji zawodnością naszych przekonań, które weryfikuje dopiero czas… Tak będzie chociażby wtedy, gdy czyta się pracę maturzysty, który w roku 1934 pisze (i chyba wierzy w to, co pisze): „Jak długo naród niemiecki dążył do swych wymarzonych i nieziszczalnych pretensji do Pomorza, Śląska a nawet Poznańskiego, tak długo występowali wrogo przeciw Polsce, bojkotując i innych dopuszczając się gwałtów. (…) Dopiero Hitler wybija społeczeństwu niemieckiemu jego wymarzone cele (Pomorze i Śląsk). Hitler stara się pozyskać Polskę, czego też dokonał. (…) Pakt o nieagresji z Niemcami został zawarty w styczniu 1934 r. na lat 10. Pakt ten zapewnia Polsce pokój na oznaczony czas. Nastąpiła więc nowa era wzajemnych swych stosunków Polski z Niemcami. (…) W wyniku swej rozumnej polityki państwo polskie wyrosło do takiej potęgi, z którą liczą się wszystkie państwa”…

 

 

 

 

 

Kategoria: Artykuł