ZA NAPRAWIANIE ŚWIATA

         

7 października odbyła się w Warszawie uroczystość wręczenia nagrody im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”. Kapituła nagrody wyróżniła w tym roku ośmioro nauczycieli, wśród których znalazła się pani profesor Anna Włodek z naszego liceum. Nagrodę im. Ireny Sendlerowej "Za naprawianie świata" przyznaje Centrum Edukacji Obywatelskiej, z inicjatywy Stowarzyszenia Dzieci Holokaustu oraz we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej i Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe. Kapituła wyróżnia nauczycieli, którzy zajmują się edukacją o Holokauście, edukacją wielokulturową oraz edukacją na rzecz tolerancji, wychowując w ten sposób w duchu wartości bliskich Irenie Sendlerowej. Nominacja pani profesor Anny Włodek była efektem działań m.in. Koła Dialogu Międzykulturowego. Działa ono w naszym liceum od września 2010 roku. Od tego czasu w jego ramach odbywają się warsztaty, pokazy filmów, wystawy fotografii poświęcone wielokulturowej teraźniejszości i przeszłości Polski. Zajęcia w ramach koła organizowane są we współpracy z Centrum Edukacji Obywatelskiej, Instytutem Pamięci Narodowej, Uniwersytetem Stanforda, Fundacją „Tygodnika Powszechnego”, Fundacją Forum Dialogu Między Narodami, Centrum Żydowskim w Oświęcimiu, Stowarzyszeniem „Otwarta Rzeczpospolita”, Muzeum Śląskim, Tarnogórskim Centrum Kultury, Domem Spotkań z Historią. Członkowie i członkinie koła brali udział w projektach edukacyjnych i międzynarodowych programach wymian uczniowskich, organizowali wydarzenia kulturalne (spacery „Wielokulturowe Tarnowskie Góry”, dni kultury afgańskiej i japońskiej, otwarcie świetlicy romskiej w Tarnowskich Górach, koncerty, spektakle teatralne), poprowadzili spotkanie ze świadkiem historii – ocalałym z Zagłady Maksymilianem Epsteinem, debaty na temat tożsamości Europejczyków, uczestniczyli w Marszach Żywych na terenie Auschwitz- Birkenau. Dużym zespołowym sukcesem koła było zajęcie II miejsca w ogólnopolskim konkursie „Szkoła Dialogu” Fundacji Forum Dialogu Między Narodami za projekt „Tarnovich. Śladami Tarnogórskich Żydów”. Patronka nagrody, Irena Sendlerowa, odznaczona medalem "Sprawiedliwej Wśród Narodów Świata", podczas II wojny światowej kierująca Referatem Dziecięcym podziemnej Rady Pomocy Żydom "Żegota", uratowała dwa i pół tysiąca dzieci żydowskich,

 

wydostając je z warszawskiego getta. Przemycając ludzi przez podziemne korytarze, wynosząc w workach na ziemniaki albo w trumnach, wywożąc samochodem ciężarowym transportującym środki czystości, przeprowadzając przez zajezdnię tramwajową i kościół, za każdym razem ryzykując życie swoje i swoich współpracowników, dwa i pół tysiąca razy dała szansę innemu życiu. Po wydostaniu dzieci z getta organizowała dla nich nowe zycie, jednocześnie dbając, by ślad po ich pierwotnej tożsamości nie zaginął, by ich żydowskie życie było możliwe do odzyskania – chociażby i aż w postaci zanotowanego i przechowanego nazwiska oraz daty urodzenia. Lekcja Ireny Sendlerowej to jednak nie tylko lekcja gotowości do ryzykowania swojego życia w imię jakiegoś większego dobra. To także lekcja bycia liderem, lekcja zjednywania sobie pomocników w trudnych zadaniach. Irena Sendlerowa często podkreślała: "Nic bym sama nie zrobiła. Bo żeby uratować jedno dziecko, trzeba było pomocy dziesięciu osób". Zawsze wymieniała łączniczki i łączników, którzy wspierali jej działania: Jadwigę Bilwin, Jadwigę Deneka, Wandę Drozdowską, Lucynę Franciszkiewicz, Janinę Grabowską, Izabelę Kuczkowską, Stanisława Papuzińskiego, Jadwigę Piotrowską, Irenę Schultz, Różę Zawadzką, a także całe grono swoich mniej bezpośrednich współpracowników. Uratowany przez nią Michał Głowiński często podkreśla talent organizacyjny Sendlerowej – jej umiejętność stworzenia sprawnie działającej siatki osób i instytucji, umiejętność zdobywania środków umożliwiających ratowanym ludziom przeżycie w warunkach szalejącego terroru. Według Talmudu, do ocalenia świata, do czynienia go wciąż na nowo zasługującym na istnienie, niezbędna jest stała obecność w nim 36 cadykim – sprawiedliwych. Gdyby w którymś pokoleniu ludzkości zabrakło choć jednego z nich i liczba cadykim obniżyłaby się do 35 – świat natychmiast przestałby istnieć, bo zawarte w nim zło przekroczyłoby obecne na nim dobro. Swoimi czynami cadykim odkrywają, ujawniają Boską Obecność, rzucają na rzeczywistość snop światła prawdy i sprawiedliwości. Lekcja Ireny Sendlerowej to także lekcja radzenia sobie z własnym, paraliżującym strachem, który ujawnia się nie tylko w ekstremalnych sytuacjach. Jeszcze przed wojną, w czasie studiów polonistycznych otwarcie przeciwstawiała się przejawom dyskryminacji.

 

Gdy wprowadzono getto ławkowe, na wykładach siadała razem z Żydami, w indeksie skreśliła oznaczający aryjskość stempel "A". Odwaga wyrażenia sprzeciwu wobec opinii większości o mały włos nie zaowocowała skreśleniem jej z listy studentów Uniwersytetu Warszawskiego. Lekcja Ireny Sendlerowej jest wreszcie lekcją systematycznej, codziennej pracy bez oczekiwania na natychmiastowe, spektakularne efekty. Przez całe swoje powojenne życie Sendlerowa była aktywną społeczniczką. Pracowała w Polskim Czerwonym Krzyżu, była jedną z założycielek Ligi do Walki z Rasizmem, należała do Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i do Otwartej Rzeczypospolitej – Stowarzyszenia Przeciwko Antysemityzmowi i Ksenofobii. Czyny cadykim można porównać nie tylko do nagłego błysku rozświetlającego ciemność jakimś heroicznym, wyjątkowym gestem, ale też do stale zapalonej, dającej łagodne światło lampy. W tej drugiej sytuacji życie sprawiedliwego realizuje się poprzez stałe, konsekwentne i bezinteresowne działanie w duchu tolerancji, otwartości i prawdy. W liście odczytanym podczas ceremonii przez minister Irenę Wóycicką Prezydent Bronisław Komorowski napisał: „Obchodziliśmy w maju piątą rocznicę śmierci Ireny Sendlerowej. (…) Nie chcielibyśmy jednak, by z ciepłej i pogodnej pani Ireny, jaką zapamiętali ją przyjaciele i bliscy, stała się wielką, ale odległą i chłodną postacią spoglądającą na nas z pomników. Dlatego pięknym hołdem dla Ireny Sendlerowej jest nagroda przyznawana nauczycielom, którzy swojej codziennej pracy z uczniami kierują się wartościami uosabianymi przez patronkę konkursu. Wcielają w życie i przekazują swoim wychowankom ideały Sendlerowej, ucząc tym samym, że wartości takie, jak szacunek dla innych, odpowiedzialność za drugiego człowieka oraz wrażliwość na jego krzywdę, nie są zastrzeżone wyłącznie dla bohaterów szkolnych podręczników historii”.

 

 

Kategoria: Artykuł