Jak co piątek

         

Zwyczaj organizowania kiermaszów, jarmarków i targów w określone dni (roku, miesiąca, tygodnia) ma jeszcze średniowieczne korzenie. Terminem „targ” tradycyjnie określa się wymianę handlową towarów odbywającą się na wydzielonej przestrzeni i w określonym czasie. Z tą formą handlu związane były i są pewne tradycje i zasady. Targ znajdował się w każdym mieście, a prawo średniowieczne zezwalało, aby był on dostępny dla każdego. Miejsca targowe były otoczone opieką najwyższego księcia i objęte prawem targowym. Od handlu pobierano podatek a straż i sędzia targowy pilnowali porządku. Od XII wieku pojawiły się w Europie targi tygodniowe a w określone dni w miejsca targowe zjeżdżali się rzemieślnicy oraz wszelkiego rodzaju kupcy. Zaś z okazji odpustu pod kościołami organizowano jarmarki (trwały od 1-2 dni do 2 tygodni), zazwyczaj o znaczeniu ponadlokalnym. Przywileje świeckie i kościelne gwarantowały kupcom bezpieczeństwo osobiste i nienaruszalność mienia (pokój jarmarczny, pokój królewski, pax Dei), a miejscowe władze miały obowiązek ograniczyć na czas jarmarku cechowy monopol sprzedaży i nadzorować prawidłowość dokonywanych transakcji (miary, wagi, ceny). Już w XII w. rozwój części miast jako ośrodków gospodarczych Europy był naprawdę spektakularny-wielkie doroczne targi odbywały się w Szampanii, Lombardii, Nadrenii, Niderlandach. Tarnowskie Góry nie są miastem o średniowiecznej genezie, powstały w renesansowym wieku XVI. Dokument lokacyjny miasta nie przetrwał i wciąż trwa spór kiedy faktycznie akt lokacji nastąpił. Jak twierdzi prof. dr hab. Jan Drabina, nie wiadomo dlaczego badacze z

 

poprzednich stuleci uściślili datę lokacji na 30 kwietnia 1526 roku, zaś sam fakt zaginięcia dokumentów dziwić nie powinien. Spośród miast położonych w najbliższym sąsiedztwie dokumentem takim może się poszczycić tylko Bytom, zresztą i w tym przypadku mówimy nie o oryginale, lecz o XVI - wiecznym odpisie. Dokumenty lokacyjne były bardzo ważne, więc przy różnorodnych kwestiach spornych, przy odwoływaniu się do instancji zwierzchnich często wożono je na znaczne odległości. Stąd zdarzały się zaginięcia i mało które miasto dysponuje takimi dokumentami. Jan II Dobry, książę opolski, oraz margrabia Jerzy Hohenzollern von Ansbach w 1526 r. nadali powstającemu miastu przywilej wspierający górnictwo tj. „akt wolności górniczej". W tym samym roku prawdopodobnie „gród gwarków" otrzymał prawa miejskie, a w dwa lata później ogłoszony został tzw. „Ordunek gorny". W 1529 roku powstał w mieście Urząd Górniczy. Był to okres szybkiego rozwoju górnictwa rud srebronośnych oraz miasta, w którym równie intensywnie rozwijały się handel i rzemiosło. W II połowie XVI w. ukształtował się rynek, powstały tu charakterystyczne podcienia, założono nowe place i ulice. W mieście osiedlili się kupcy i rzemieślnicy. Targi symbolizowały dobrobyt i status regionu i prestiż samych miast, dlatego też patrycjat miejski działał w kierunku uzyskania stosownych przywilejów. Wreszcie 4 maja 1561 r. Tarnowskie Góry otrzymały prawo odbywania rocznie dwóch jarmarków - we wrześniu i kwietniu, a w roku 1599 wolność cechów. Najstarszy z nich to cech szewski, następnie krawiecki, sukienniczy, rzeźnicki, piekarski i inne.

 

To wszystko wraz z cotygodniowymi targami sprawiło, iż miasto stało się regionalnym centrum handlowym. Mimo tego, iż obecnie stoi w Tarnowskich Górach nowoczesna Hala Targowa, tradycja przetrwała do dnia dzisiejszego- w dni targowe (wtorek i piątek każdego tygodnia) tłumnie zjeżdżają tu rolnicy oraz sprzedawcy wszelakich dóbr, wystawiający swe towary na jednym ze śródmiejskich placów zwanym Starym Targiem.

         

 

Kategoria: Ciekawostki